Monday, 26 January 2015

A eng zawnga thlir thiam
Martin L. Chhakchhuak
Newcastle, UK


Photo : Google Image
A eng zawnga thlir thiam’ han tih rikngawt mai pawh chu, chu pa chu thupui vuah tur a van hle mai in ti mai thei a. A dik reng a ni, thupui han vuah mai tur ka hre lo va, ‘a eng zawnga thlir thiam’ tiin ka han vuah ve tawp a, a dik emaw chu…..

Kan thupuia a landan atang chuan thlir dan chi khat chauh a awm loh thu a lang sa nghal pang mai a, thuziak thiam leh mi ningkhawng hre thiam thin/chin tan chuan kan thupuiin a sawi tum chu a rin zawn theihin a nih dan tur a hmuh tlang ruah theih mai awm e. Thuziak thiam chuan eng eng emaw ni hmangin a behbawm an han phuah khawm/fawmkhawm a, thuziak ngaihnawm takah a lo chang zel thin a; keini ang tualto pa mawl tan erawh chuan a behbawm leh ngaihnawm dan han phuah chuan vak ngaihna kan hriat ve dawn loh avangin a nihna ang ang leh mawlmang takin kan at thlasik mauchang puah ve phawng phawng mai dawn a ni.

Friday, 28 November 2014

Hnam Rohlu Thalaite

C. Lalmuankima
Newcastle UK

Photo : Google

‘Thalaite hi khawtlang tizahawmtu, tithlamuangtu, ral hlauhawm leh sapui laka khawtlang humhimtu, in lam leh ram lama hnathawktu ber, tanpui ngaite tanpuitu, mi harsa zawk leh mi chhumchhia zawk te khaidingtu..’ tiin lehkha ziaktu pakhat chuan thalaite pawimawhzia a lo ziak lang tawh a. A dik hlein ka hria. Thalaite hi khawtlang nun innghahna kulhpui/kulhbing (lungpui) an ni tak meuh meuh va, hmanlai pipute atang pawha khawtlangin innghahna lungpui atana a hman, nu nau leh tar leh upa te pawhin an lo thlamuanpui thin te an ni. Chuvangin thalaite hian ram leh hnam siamthatna kawngah hian mawh an/kan phur nasa em em a, ram leh hnam siamthatna kawngah thalaite hian mawh an phur angin ram leh hnam tlakchhiatnaah pawh a mawh phurtu chu thalaite an/kan ni.

Sunday, 9 November 2014

Photo : Google Image
Vawiin khan Tynemouth, Newcastle ah World War I atanga kumza tlinna Centenary Memorial Service kan hmang. Indopui I na atanga kumza champha (1914-2014) hriatrengna hunserh Tynemouth ah kan hmang a, mipui kalkhawm kan thahnem hle a ni. He Indopui I na, kum 100 tlin hriatrengna hi Tualchhung kohhran puithiamin (priest) min kaihruai a, tichuan Military lam atang leh Civil lam atangin mipui thahnem tawkin urhsun takin kan hmang a ni.

Monday, 9 December 2013

Sam 23:1,2 atanga ringtu nun zirna

C. Lalmuankima
London

Lalpa chu mi vengtu a ni a, ka tlachham lo vang. Ani chuan hlobet hring dup hmunahte mi bawhtir thin a, chawlhna tuikamahte mi hruai thin. (Sam 23:1-2) 

Photo : Google Image
He Bible chang tawi te hian Pathian thlamuanna thuchah a van pai hnemin a van pai ropui tak em....! He Bible chang tawi te hi ka naupan laia (Upa dan takin kan naupan lai chuan i han ti ve khanglang i la....) ka Bible chang by-heart (memorized) hmasak ber te zinga mi a ni a. 'Naupangte u, Lalpaah chuan in nu leh in pate thu zawm rawh u..... Ephesi 4:1) tih loh vekah chuan ka by-heart hmasak pawl a ni.

Naupan lai chuan a chhan leh vang pawh hrethiam chuang lovin nu leh paten a tha an tih avangin kan zir a, kan chham liam satliah mai mai a; kan ngaihtuah zui lem chuang hlei lo va; thu tha hla tha a pai tam hle a ni tih lam chu a lang lo hle a ni. Pathian thu, chanchin tha hmanga ka thlarau mit tihmen a lo nih ve hnua ka ngaihtuah let hian...." Aw...... he Sam ziaktu Lal Davida hian Pathian khi a lo van hrechiang teh lul em....!" tih te min ngaihtuah chhuahtir a,... Lalpa, Amah vengtu Lalpa khi a hriatchian em avangin,' Ka tlachham lo vang.....' a ti tawl mai a ni!

Monday, 4 November 2013

Lalpaa lawmna

( Sam 4:7; Phil. 4:4; Hab 3:17-18; 1 Thes. 5:16-22; Neh. 8:10)



'Lalpaa lawmna' han tih rikngawt mai pawh chu thupui thlan tur hriatlohthlak mang e in lo ti pawh a ni mai thei a, thupui dang han thlan chhuah ka tum tak ngial pawhin he thupui bawk hi a rawn lang leh thin a; tun tum atan chuan a pawimawh a ni ang e.... tiin 'Lalpaa lawmna' tih hi ka han bel ve chawt mai a ni e. Kan thupuiin a sawi tum kan phawk zo lo vang tih erawh rilruin a phang deuh hlek a......


Photo : Google Image


Heti hian ka ngaihtuah a : Pathian hian a mah tiha lawmna nasa zawk chang zel tur hian min duh si a, keini lah chuan heti zo zai a malsawmna, damna, hriselna, hausakna, leh hmuingilna chi hrang hrang kan chang/dawng chung pawhin a hnena lawmthu sawi na chang kan hre thin lo erawh hi chu a hrilh hai ve thei ngawtin ka ring a lawm le.



Kan thupui kha hre rengin 'Lalpaa lawmna' tih a nih kha. Kan thu sawi tum a fiah theihnan 'Khawvela lawmna' tih hi i han sawi hmasa dawn teh ang. Khawvela lawmna han tih ngawt mai pawh chu kawng tam takin sawi tur a awm ang a, eg. kan sumdawnna a lo hlawhtlin changa lawmna, kan faten an zirna an pass avanga lawmna, motor thar neih avanga lawmna leh adt..... thil dang tam tak avanga lawmna te a awm ngei ang. Heng zawng zawng hi he khawvela kan cham chhung hi chuan an tha vek a, anmahni mai chuan sualna an nei hauh lo. Amaherawhchu Lalpaa lawmthu kan sawina atana hmanruaa a tlin loh phawt chuan kan mittui min titla tamtu mai an lo ni thin. 


Sunday, 24 March 2013

Isua chuanna sabengtung no kha....


Isua chuanna Sabengtung no kha…. (Mt 21:1-11, Mk. 11:1-11; Lk. 19:28-40; Joh 12:12-19)


Photo : Google Image

Kumin Tumkau (Pathian ni) ni pawh a lo thleng leh ta reng mai….. rilru mitthlaah Lal Isua leh a zirtirte leh mipui sang tam tak ten Jerusalem kawt dung velah an inzui lut dur dur lai a rawn lang nghal a. Chu mai bakah Rome sipai then khat leh sakhaw mifel Pharisai leh Sadukai ten el ran leh thik ranin an lo zui ve bawk a….? Tichuan Lal Isua chuanna tur sabengtung no leh mipui lo kal khawm ten an puan leh chhawl hnah (tumkau hnah) te kenga Lal Isua Jerusalem khawpuia ropui taka lut tur lawma au thawm “Hosanna! Lalpa hminga lo kal chu fakin awm rawh se, ram lo thleng tur, kan pa Davida ram chu chawimawiin awm rawh se, Chungnung berah khian Hosanna!” tih ri te chuan Jerusalem khawpui dung leh vang chu a khawk phei rum rum turah ngai ila……. Khai le, a thawnthu chu kan hriat sa vek a nih avangin sawi thui tawh lo mai i la,….

Tuesday, 1 January 2013

Kumthar chibai....!

In zavaiin kumthar chibai mawlh mawlh u le. 

Photo : Google Picture

Kan Lalpan kum, kum 2013 kan chuangkai leh thei hi a lawmawm tak meuh meuh va; rilru leh thinlung takin lawmthu i sawi mawlh mawlh ang u. Tichuan he kumthar hun hlimawm tak mai hi mimal tinte inhlan thar nan hmang i la, he kum 2013 chhung hian Lalpa tan thil tangkai tak tih i tum bawk ang u. Lalpa tan kan thinlung hi buatsaih thar leh i la, he kumtharah hian ram leh hnam tan thil ropui tak leh chhinchhiahtlak tak tih i tum ang u hmiang. 

He kum thar hi i tan malsawmna lo ni se la, midangte tana malsawmna i nih theih ngei ka beisei a ni. He kumthar hian i nunah malsawmna te, hlimna te, lawmna te, damna te, hriselna te, hmuingilna chi hrang hrang rawn thlen che se la, midangte tana malsawmna i nih kum lo ni rawh se.

Kumthar hlimawm chibai mawlh mawlh le.....!


Sunday, 5 February 2012

Ringtu nun zirhona 
by C. Lalmuankima
London


Vawiin chu hna ka chawl a, inah awmin Computer ka khal nileng ti tih a, thu ziak han buatsaih ka tum ngial pawhin mood ka nei tlat lo mai. A tawp atawpah chuan ka Note bu pakhat ka keu ka keu ta mai a, tichuan Bible sikul kan kai laia ka note thenkhat ka hai chhuak hlauh mai a, a lawmawm ngei mai.! Thil dang teh chiam ni lovin.... kan zirtirtu pakhatin 'Ringtu nun ' min zirtir laia ka lo chhinchhiah ni ngei tur a ni. Hetiang hian ka lo chhinchhiah a,'Ringtu nun chu changpat nun nen a in ang tur a ni. Changpat chu kan dahna hmun apiangah nun khawchhuahna an zawng a, mihringten kan kuta duh tawka kan khawih pawhin kan duh ang angin an awm. Chutiang chiahin ringtu nun chu changpat nun angin Pathianin min dah dan ang anga awm tur a ni' tih thu hi ka va hai chhuak a, a tha ka ti khawp mai. 

Saturday, 7 January 2012

CNF leh Chin State-in Inremna Thuthlung An Ziak Ta....!

CNF leh Chin State sawrkar inbiakna chuan rah a chhuah ta e. An inbiak ni; Jan 5—6, 2012 ah chuan inkahhaina siamin thuthlung an sign thei ta. An thuthlun 9 (a tlangpui lak tawi) te chu hetiang hi a ni:
Chin State sorkar – State level palai-te leh CNF/A State level palai-te chuan:
1. He thuthlung ziah ni atangin indo titawp turin an rem ti.
2. Thantlang khuaah CNF liaison office (Set-tuai-yi yon) hawn rem tih a ni a, Matupi leh Tidim-ah pawh hawng tura hmalak a ni ang. Inkahhai chhungin Thlantlang township chhung bial (Auk-su) 3 ah CNF/A te awmhmun khuar turin rem tih a ni a. Tidim leh Paletwa township chhunga bial thenkhatah pawh awmhmun khuar tura hmalak a ni ang.
CNF leh Sawrkar thar inbiakna thuthlung


CNF leh Chin State sorkar chuan inkahhai-na thu December 6,2012 ah Hakha ah hming an ziak ta. CNF aiawh in Dr. Sui Khar leh member 10 in hming an ziaka, Chin State sorkar aiawh in Colonel Zaw Min Oo (security and border affairs minister) leh Chin State officer mi 5 in hming an ziak.

Photo : DVB

Sunday, 4 December 2011

"Burma Where Next?" Burma Day
by LM Kima

Ni 3 November 2011 Inrinni chawhnu dar 2 atanga chawhnu dar 4:30 vel thleng khan "Burma Where Next?" Burma Day (sawihona leh presentation) kan hmang a ni. Subject hi pahniha then a ni a, subject pakhat zawk chu Burma-Where Next? tih a ni a, Ben Rogers-a (Christian Solidarity Worldwide) hnen atangin kan ngaithla a, kan hlawkpui hle a ni. Tichuan zawhna leh chhanna hun te hman zawh a nih hnuin Rohingya hruaitu pakhat hnen atangin presentation kan ngaithla chhunzawm nghal. Presentation hi darkar chanve chuang kan ngaithla a, tichuan presentation neih zawhin zawhna leh chhanna neih chhunzawm nghal a ni. Tichuan zawhna leh chhanna kan neih zawh hnuin rei lo te kan chawl zuai.

Tichuan subject pahnihna kan ngaihthlak chhunzawm nghal a, thupui pahnihna chu "Free the political prisoners" tih a ni a, Tony Fairman-a (Amnesty International) hnen atangin fuihna thu chah kan ngaithla leh a ni. Tony-a hnen atanga thu tha tak tak kan ngaihthlak hnuin zawhna leh chhanna hunin kan hmang chhunzawm nghal. Tichuan chawhnu dar 4:30 velah kan zo fel thei a, tichuan a group-a thlalakna te kan nei a ni. 

Burma-Where Next? hi St. Andrew's Church, Short Street, Waterloo,London, SE1 8LJ a neih a ni. Mi 20 tha vel kan kal khawm.
Hmeichhe tan zu in a tha lo lehzual


Swedish scientist-te chuan zirchianna an neih thar zu in nasat hi mipa aiin hmeichhe tan a a tha lo lehzual niin an sawi a, zu hian hmeichhia thluaka serotonin system chu mipa thluak aiin a khawih chhe rang zawk niin an sawi.

Zirchianna  neitu te  chuan  hmeichhe  zu in  nasaah  chuan an  thluaka  serotonin system zu in a  tihchhiat dan hi  kum 4  vel atangin a lang tan niin an sawi a, chutih laiin mipaah chuan kum 12 vel atang a lang ve tan chauh, an ti.

    Serotonin chu hormone pawimawh tak, kan mood (hlim leh hlim loh) control tu a ni.

University of Gothenburg, Sweden-a Department of Psychology leh Sahlgrenska Academy-a mithiam ten zirchianna hi neiin, an zinga mi Kristina Berglund chuan, "Neuroendocrine technique hmangin zirchianna hi kan kalpui a, hemi hmang hian zu  in thluak a khawih dan kan hrechiang thei ta a. He system hian impulse control leh mood bakah thluak hnathawh dang a khawih dan te kan hre thei ta a ni," a ti.

Thursday, 1 December 2011

Hmanlai kan pi puten pathian an ngaihdan



Kan pi pute chuan pathian hi chi hrang pali awmin an ngai a.

1. Puvana 

Puvana hi chu khawpui ri siamtu leh tiritu a ni. Van chhuatlaiah a thleng pui a hnuk ri rum rum thin; leia miten chu mi thawm chu, 'Khawpui a ri,' kan lo ti thin. Puvanan a thlengpui a hnuh rual chiahin tui huai a lo thawk chhuak ve a, tekah a lo chang a, a duh duh a rawn deng thin.

2. Vanchungnula

Vanchungnula hi chu ruah chunga thuneitu a ni, leia miten tui an mamawh veleh a chawi a, leiah a zuk leihbua a, leia miten 'Ruah a sur,' kan lo ti thin a ni.

3. Vanhrika

Vanhrika hi chu lei leh van finna leh thiamna (Science) vawngtu, lei mite hnena pe chhawng thintu a ni; a hnen atangin Lalruangan dawi a la chhawng a nih nghe nghe kha.

4. Khuavang (Khuanu)

Hei hi chu lei leh vana malsawmna vawngtu a ni. A hnen atangin mi tinin malsawmna an dilin an dawng thin. Tin, rama chaw ei dawn apiangin, 'Khuatlai' tiin chaw leh hmeh tlem te an pe ve ziah tur a ni.



Thu lakna : Mizo Pi Pute Leh An Thlahte Chanchin
                 K. Zawla
US Secretary of State Hilary Clinton-i Myanmar (Burma) ah


Vawiin khan US Secretary of State Hilary Clinton-i chu Myanmar sawrkar nena inbe turin Myanmar khawpui Naypyidaw a thleng. US Foreign Minister pi Clinton-i hi tukin zing khan Myanmar sawrkar hruaitute nena inhmu turin a vawi 1 na atan Naypyidaw a rawn thleng a ni. 


Photo : DVB

President U Thein Sein telin Foreign Minister U Wanna Maung Lwin, Speaker of the Lower House of Parliament Chairman (Pyithu Hluttaw) U Thura Shwe Mann, Speaker of the Upper House of Parliament (Amyotha Hluttaw) Chairman U Khin Aung Myint te chuan US Foreign Minister pi Clinton-i chu President office ah an kawm a ni.

Friday, 25 November 2011

Engvanginnge Mumang Hi Kan Neih?


Chhanna: Kan muthilh hlanin mumang kan nei thin a. Chawhrualin mitinin zan khatah mumang vawi 2 emaw vawi 3 emaw kan nei ziah a, hriat chhuah leh hriat chhuah loh kan nei mai chauh a ni. "Mumang ka nei lo" ti hote hian an nei tho va, an hrechhuak zo lo mai chauh a ni. 


Photo : Google Image

Thursday, 24 November 2011

Engnge i ngaihdan le?
Salai Martin


Sipai sawrkar buatsaih inthlanna kha kum 7th Nov, 2010 khan neih a ni a, sipai sawrkar inthlanna buatsaih na na na chu anmahni mi leh sa te vek thlan tlin an ni ta a. A hmingin mipui sawrkar inthlanna ti chuan an vuah ve tak na a, an sipai kawr hlipin mipui hming vuahin inthlannaah nihna tha tha chang thei turin an chuh leh tho ta si a. Kha inthlanna kha kei chuan naupang inkhualtelem ang vel lekah ka ngai a ni. Naupang in chai vel mai mai te pawh a tih theih ang chu. 

Hmun thenkhatah anmahni sipai ralthuam nen an vau a, a bik takin tlangmi te, tlang chunga awm te leh an ngam zawng te phei chu an vau lehzual a, an sipai party Pyi Khaing Phyo party chu thlang ngei ngei turin an vau bet tlat a nih kha. Hmun thenkhatah chuan PKP party vote pek thlak lohna hmunah pawh PKP chuan vote an hmuh thu te dawn a ni bawk. Khati khawpa sipai sawrkarin inthlanna bawraw tak, duk dak lo tak a buatsaih kha keini Mipui sawrkar thlawp tlattute chuan kan pawm lo va, kan pawm lo mai pawh ni lovin inthlanna pawh kan chuh lo a nih kha. 

Wednesday, 23 November 2011

Analysis: US hmalaknain China angchhung ata Burma a thlemchhuak thei mai thei
Pu Lallian Thara

(AP) WASHINGTON — Kum zabi chanve chhunga US palai lawk berin Burma ram a tlawh hmasak berna tur chuan, khawvel sawrkar tam takin an kawmserhna leh a á¹­hian rinawm, mahse a rin ngam tak tak si loh, China ram chunga loh theih lohva a innghahna chu tihkiam theihna kawng a hawng dawn ta.

US Secretary of State Hillary Rodham Clinton-i chuan ni hnih chama sawrkar hruaitute leh opposition hruaitute kawm turin December thla ni 1-ah Burma rama kal a tum a. Hei hi US-in a lo kawmserh tawh sipai sawrkar nunrawng tak nen inzawmna neih leh tuma kum 2 chhung a beihna rah chhuah a ni.

Sipai inrawlhna thuk tak awm bawk mah se civilian sawrkar hming pu thei tur din tuma inthlanna nikuma an buatsaih avang khan US chuan Burma sawrkar chu democratic reform nasa lehzuala ti tura a nawr theih a beisei zual sauh a.

Tuesday, 22 November 2011

Kan muthilh hlan hian kan taksa eng anginnge a awm?


Photo : Google Image
Kan thluakah hian hmun pakhat, khirhkhan deuh mai hi a awm a. "Muthilhna Centre" an vuah a, kan thisena calcium awm hian he hmun hi a thunun tlat mai a. He centre hian calcium a dawn hnem tawk chuan kan muhil mai a ni. Ranah chuan he centre-a calcium chiu luh chuan an muhil nghal mai, thisena chiu luh erawh chuan an muhil nghal mai lo. Tichuan he muthilhna centre hi kan cheuh hle avanga damdawi chemical engemaw kan taksain a tihchhuah chuan a han chawk tho ni ngei tur a ni. Hei hi he centre-in calcium a hmuh hma hi a ni a. Tichuan he centre hian calcium a han dawng a, kan muhil ta mai a ni. Kan muthilh hian he centre hian thil pahnih a thawk a. Pakhatnaah chuan thluak hriatna bawm a khar phui a, kan duh danin kan awm thei ta lo va, engmah kan hre ta lo va. Pahnihnaah chuan hriatna thazamte a khar phui a, kan kawchhung leh kan fukete an muhil ta bawk a.
UN Thu Leh Hla


Photo : Zo Kawtchhuah

Nov. 16, nilai ni zing dar 9:30 khan UN hmalakna chi khat CDU ( Community  Development Unite) an tih chuan Community hrang hrang hruaitute sawmin Chinese Assembly Hall,  Maharajalela-ah mi 120 vel an kalkhawm a, Mizo Refugee aiawhin MCF Secretary leh Tv. Lalchhanhimate an tel.

He inhmuhkhawmna hi hun hniha then a ni a, hun hmasa zawkah chuan OPE kan tih mai thin, tun hnua RSC ( Resettlement Support Center) an tih tak atangin khual lian Officer Tabby-i hnen atangin thu pawimawh tak tak kan ngaithla. Hetiang deuh hi a ni:

Sunday, 20 November 2011


Chinese Pa Leh A Sakawr


"Ka chunga thil lo thleng te kha Chanchin Tha tihdarhna tur a lo ni ta hlauh zawk......" (Phil. 1:12)


Photo : Google Image

China-ho khian thawnthu pakhat an nei a. Pa pakhat hi a sakawr a bo a. A thenawmte chuan an rawn lenpui laih laih a, "A pawi mang e, i sakawr kha a len that nen," an ti a. A ni chuan, "A pawi leh pawi loh pawh ka hre chiah rih lo ve," a ti a. A hnu feah chuan a sakawr chu a lo hawng a, ram sakawrin an rawn zui hawng duah mai a. Sakawr a nei ta teuh mai a. A thenawmte chuan, "A va lawmawm ve le," an rawn ti laih laih a.A ni chuan, "Lawm tur nge lawm loh tur pawh ka hre rih lo ve a," a ti leh a. Ramhnuai sakawr kawlh pakhatin a khupah a kheng a, a sil ta reng mai a. A thiante chuan, "A pawi mang e," an rawn ti leh a. A ni chuan,"A pawi leh pawi loh pawh ka la hre rih lo ve," a lo ti leh mai a. Indona a lo awm ta phut mai a,"Mipa, a dam apiang ral do tura kal tur," an ti ta a. A ni erawh chu han kal zia zang ni hek lo, inah a awm a. A thiante kal chu tam tak ralah an thi ta a.