Sunday, 5 February 2012

Ringtu nun zirhona 
by C. Lalmuankima
London


Vawiin chu hna ka chawl a, inah awmin Computer ka khal nileng ti tih a, thu ziak han buatsaih ka tum ngial pawhin mood ka nei tlat lo mai. A tawp atawpah chuan ka Note bu pakhat ka keu ka keu ta mai a, tichuan Bible sikul kan kai laia ka note thenkhat ka hai chhuak hlauh mai a, a lawmawm ngei mai.! Thil dang teh chiam ni lovin.... kan zirtirtu pakhatin 'Ringtu nun ' min zirtir laia ka lo chhinchhiah ni ngei tur a ni. Hetiang hian ka lo chhinchhiah a,'Ringtu nun chu changpat nun nen a in ang tur a ni. Changpat chu kan dahna hmun apiangah nun khawchhuahna an zawng a, mihringten kan kuta duh tawka kan khawih pawhin kan duh ang angin an awm. Chutiang chiahin ringtu nun chu changpat nun angin Pathianin min dah dan ang anga awm tur a ni' tih thu hi ka va hai chhuak a, a tha ka ti khawp mai. 

Saturday, 7 January 2012

CNF leh Chin State-in Inremna Thuthlung An Ziak Ta....!

CNF leh Chin State sawrkar inbiakna chuan rah a chhuah ta e. An inbiak ni; Jan 5—6, 2012 ah chuan inkahhaina siamin thuthlung an sign thei ta. An thuthlun 9 (a tlangpui lak tawi) te chu hetiang hi a ni:
Chin State sorkar – State level palai-te leh CNF/A State level palai-te chuan:
1. He thuthlung ziah ni atangin indo titawp turin an rem ti.
2. Thantlang khuaah CNF liaison office (Set-tuai-yi yon) hawn rem tih a ni a, Matupi leh Tidim-ah pawh hawng tura hmalak a ni ang. Inkahhai chhungin Thlantlang township chhung bial (Auk-su) 3 ah CNF/A te awmhmun khuar turin rem tih a ni a. Tidim leh Paletwa township chhunga bial thenkhatah pawh awmhmun khuar tura hmalak a ni ang.
CNF leh Sawrkar thar inbiakna thuthlung


CNF leh Chin State sorkar chuan inkahhai-na thu December 6,2012 ah Hakha ah hming an ziak ta. CNF aiawh in Dr. Sui Khar leh member 10 in hming an ziaka, Chin State sorkar aiawh in Colonel Zaw Min Oo (security and border affairs minister) leh Chin State officer mi 5 in hming an ziak.

Photo : DVB

Sunday, 4 December 2011

"Burma Where Next?" Burma Day
by LM Kima

Ni 3 November 2011 Inrinni chawhnu dar 2 atanga chawhnu dar 4:30 vel thleng khan "Burma Where Next?" Burma Day (sawihona leh presentation) kan hmang a ni. Subject hi pahniha then a ni a, subject pakhat zawk chu Burma-Where Next? tih a ni a, Ben Rogers-a (Christian Solidarity Worldwide) hnen atangin kan ngaithla a, kan hlawkpui hle a ni. Tichuan zawhna leh chhanna hun te hman zawh a nih hnuin Rohingya hruaitu pakhat hnen atangin presentation kan ngaithla chhunzawm nghal. Presentation hi darkar chanve chuang kan ngaithla a, tichuan presentation neih zawhin zawhna leh chhanna neih chhunzawm nghal a ni. Tichuan zawhna leh chhanna kan neih zawh hnuin rei lo te kan chawl zuai.

Tichuan subject pahnihna kan ngaihthlak chhunzawm nghal a, thupui pahnihna chu "Free the political prisoners" tih a ni a, Tony Fairman-a (Amnesty International) hnen atangin fuihna thu chah kan ngaithla leh a ni. Tony-a hnen atanga thu tha tak tak kan ngaihthlak hnuin zawhna leh chhanna hunin kan hmang chhunzawm nghal. Tichuan chawhnu dar 4:30 velah kan zo fel thei a, tichuan a group-a thlalakna te kan nei a ni. 

Burma-Where Next? hi St. Andrew's Church, Short Street, Waterloo,London, SE1 8LJ a neih a ni. Mi 20 tha vel kan kal khawm.
Hmeichhe tan zu in a tha lo lehzual


Swedish scientist-te chuan zirchianna an neih thar zu in nasat hi mipa aiin hmeichhe tan a a tha lo lehzual niin an sawi a, zu hian hmeichhia thluaka serotonin system chu mipa thluak aiin a khawih chhe rang zawk niin an sawi.

Zirchianna  neitu te  chuan  hmeichhe  zu in  nasaah  chuan an  thluaka  serotonin system zu in a  tihchhiat dan hi  kum 4  vel atangin a lang tan niin an sawi a, chutih laiin mipaah chuan kum 12 vel atang a lang ve tan chauh, an ti.

    Serotonin chu hormone pawimawh tak, kan mood (hlim leh hlim loh) control tu a ni.

University of Gothenburg, Sweden-a Department of Psychology leh Sahlgrenska Academy-a mithiam ten zirchianna hi neiin, an zinga mi Kristina Berglund chuan, "Neuroendocrine technique hmangin zirchianna hi kan kalpui a, hemi hmang hian zu  in thluak a khawih dan kan hrechiang thei ta a. He system hian impulse control leh mood bakah thluak hnathawh dang a khawih dan te kan hre thei ta a ni," a ti.

Thursday, 1 December 2011

Hmanlai kan pi puten pathian an ngaihdan



Kan pi pute chuan pathian hi chi hrang pali awmin an ngai a.

1. Puvana 

Puvana hi chu khawpui ri siamtu leh tiritu a ni. Van chhuatlaiah a thleng pui a hnuk ri rum rum thin; leia miten chu mi thawm chu, 'Khawpui a ri,' kan lo ti thin. Puvanan a thlengpui a hnuh rual chiahin tui huai a lo thawk chhuak ve a, tekah a lo chang a, a duh duh a rawn deng thin.

2. Vanchungnula

Vanchungnula hi chu ruah chunga thuneitu a ni, leia miten tui an mamawh veleh a chawi a, leiah a zuk leihbua a, leia miten 'Ruah a sur,' kan lo ti thin a ni.

3. Vanhrika

Vanhrika hi chu lei leh van finna leh thiamna (Science) vawngtu, lei mite hnena pe chhawng thintu a ni; a hnen atangin Lalruangan dawi a la chhawng a nih nghe nghe kha.

4. Khuavang (Khuanu)

Hei hi chu lei leh vana malsawmna vawngtu a ni. A hnen atangin mi tinin malsawmna an dilin an dawng thin. Tin, rama chaw ei dawn apiangin, 'Khuatlai' tiin chaw leh hmeh tlem te an pe ve ziah tur a ni.



Thu lakna : Mizo Pi Pute Leh An Thlahte Chanchin
                 K. Zawla
US Secretary of State Hilary Clinton-i Myanmar (Burma) ah


Vawiin khan US Secretary of State Hilary Clinton-i chu Myanmar sawrkar nena inbe turin Myanmar khawpui Naypyidaw a thleng. US Foreign Minister pi Clinton-i hi tukin zing khan Myanmar sawrkar hruaitute nena inhmu turin a vawi 1 na atan Naypyidaw a rawn thleng a ni. 


Photo : DVB

President U Thein Sein telin Foreign Minister U Wanna Maung Lwin, Speaker of the Lower House of Parliament Chairman (Pyithu Hluttaw) U Thura Shwe Mann, Speaker of the Upper House of Parliament (Amyotha Hluttaw) Chairman U Khin Aung Myint te chuan US Foreign Minister pi Clinton-i chu President office ah an kawm a ni.

Friday, 25 November 2011

Engvanginnge Mumang Hi Kan Neih?


Chhanna: Kan muthilh hlanin mumang kan nei thin a. Chawhrualin mitinin zan khatah mumang vawi 2 emaw vawi 3 emaw kan nei ziah a, hriat chhuah leh hriat chhuah loh kan nei mai chauh a ni. "Mumang ka nei lo" ti hote hian an nei tho va, an hrechhuak zo lo mai chauh a ni. 


Photo : Google Image

Thursday, 24 November 2011

Engnge i ngaihdan le?
Salai Martin


Sipai sawrkar buatsaih inthlanna kha kum 7th Nov, 2010 khan neih a ni a, sipai sawrkar inthlanna buatsaih na na na chu anmahni mi leh sa te vek thlan tlin an ni ta a. A hmingin mipui sawrkar inthlanna ti chuan an vuah ve tak na a, an sipai kawr hlipin mipui hming vuahin inthlannaah nihna tha tha chang thei turin an chuh leh tho ta si a. Kha inthlanna kha kei chuan naupang inkhualtelem ang vel lekah ka ngai a ni. Naupang in chai vel mai mai te pawh a tih theih ang chu. 

Hmun thenkhatah anmahni sipai ralthuam nen an vau a, a bik takin tlangmi te, tlang chunga awm te leh an ngam zawng te phei chu an vau lehzual a, an sipai party Pyi Khaing Phyo party chu thlang ngei ngei turin an vau bet tlat a nih kha. Hmun thenkhatah chuan PKP party vote pek thlak lohna hmunah pawh PKP chuan vote an hmuh thu te dawn a ni bawk. Khati khawpa sipai sawrkarin inthlanna bawraw tak, duk dak lo tak a buatsaih kha keini Mipui sawrkar thlawp tlattute chuan kan pawm lo va, kan pawm lo mai pawh ni lovin inthlanna pawh kan chuh lo a nih kha. 

Wednesday, 23 November 2011

Analysis: US hmalaknain China angchhung ata Burma a thlemchhuak thei mai thei
Pu Lallian Thara

(AP) WASHINGTON — Kum zabi chanve chhunga US palai lawk berin Burma ram a tlawh hmasak berna tur chuan, khawvel sawrkar tam takin an kawmserhna leh a á¹­hian rinawm, mahse a rin ngam tak tak si loh, China ram chunga loh theih lohva a innghahna chu tihkiam theihna kawng a hawng dawn ta.

US Secretary of State Hillary Rodham Clinton-i chuan ni hnih chama sawrkar hruaitute leh opposition hruaitute kawm turin December thla ni 1-ah Burma rama kal a tum a. Hei hi US-in a lo kawmserh tawh sipai sawrkar nunrawng tak nen inzawmna neih leh tuma kum 2 chhung a beihna rah chhuah a ni.

Sipai inrawlhna thuk tak awm bawk mah se civilian sawrkar hming pu thei tur din tuma inthlanna nikuma an buatsaih avang khan US chuan Burma sawrkar chu democratic reform nasa lehzuala ti tura a nawr theih a beisei zual sauh a.

Tuesday, 22 November 2011

Kan muthilh hlan hian kan taksa eng anginnge a awm?


Photo : Google Image
Kan thluakah hian hmun pakhat, khirhkhan deuh mai hi a awm a. "Muthilhna Centre" an vuah a, kan thisena calcium awm hian he hmun hi a thunun tlat mai a. He centre hian calcium a dawn hnem tawk chuan kan muhil mai a ni. Ranah chuan he centre-a calcium chiu luh chuan an muhil nghal mai, thisena chiu luh erawh chuan an muhil nghal mai lo. Tichuan he muthilhna centre hi kan cheuh hle avanga damdawi chemical engemaw kan taksain a tihchhuah chuan a han chawk tho ni ngei tur a ni. Hei hi he centre-in calcium a hmuh hma hi a ni a. Tichuan he centre hian calcium a han dawng a, kan muhil ta mai a ni. Kan muthilh hian he centre hian thil pahnih a thawk a. Pakhatnaah chuan thluak hriatna bawm a khar phui a, kan duh danin kan awm thei ta lo va, engmah kan hre ta lo va. Pahnihnaah chuan hriatna thazamte a khar phui a, kan kawchhung leh kan fukete an muhil ta bawk a.
UN Thu Leh Hla


Photo : Zo Kawtchhuah

Nov. 16, nilai ni zing dar 9:30 khan UN hmalakna chi khat CDU ( Community  Development Unite) an tih chuan Community hrang hrang hruaitute sawmin Chinese Assembly Hall,  Maharajalela-ah mi 120 vel an kalkhawm a, Mizo Refugee aiawhin MCF Secretary leh Tv. Lalchhanhimate an tel.

He inhmuhkhawmna hi hun hniha then a ni a, hun hmasa zawkah chuan OPE kan tih mai thin, tun hnua RSC ( Resettlement Support Center) an tih tak atangin khual lian Officer Tabby-i hnen atangin thu pawimawh tak tak kan ngaithla. Hetiang deuh hi a ni:

Sunday, 20 November 2011


Chinese Pa Leh A Sakawr


"Ka chunga thil lo thleng te kha Chanchin Tha tihdarhna tur a lo ni ta hlauh zawk......" (Phil. 1:12)


Photo : Google Image

China-ho khian thawnthu pakhat an nei a. Pa pakhat hi a sakawr a bo a. A thenawmte chuan an rawn lenpui laih laih a, "A pawi mang e, i sakawr kha a len that nen," an ti a. A ni chuan, "A pawi leh pawi loh pawh ka hre chiah rih lo ve," a ti a. A hnu feah chuan a sakawr chu a lo hawng a, ram sakawrin an rawn zui hawng duah mai a. Sakawr a nei ta teuh mai a. A thenawmte chuan, "A va lawmawm ve le," an rawn ti laih laih a.A ni chuan, "Lawm tur nge lawm loh tur pawh ka hre rih lo ve a," a ti leh a. Ramhnuai sakawr kawlh pakhatin a khupah a kheng a, a sil ta reng mai a. A thiante chuan, "A pawi mang e," an rawn ti leh a. A ni chuan,"A pawi leh pawi loh pawh ka la hre rih lo ve," a lo ti leh mai a. Indona a lo awm ta phut mai a,"Mipa, a dam apiang ral do tura kal tur," an ti ta a. A ni erawh chu han kal zia zang ni hek lo, inah a awm a. A thiante kal chu tam tak ralah an thi ta a.

Saturday, 19 November 2011

Political avanga tang te chhuah thuai turin UN Secretary Ban Ki Moon-an Myanmar President Thein Sein a ngen


UN Secretary Ban Ki Moon leh Myanmar President Thein Sein
Photo : DVB
Political avanga lung in tang mek te chhuah thuai turin UN Secretary Ban Ki Moon-an Myanmar sawrkar chu a ngen nawn leh a ni. 

Association of South East Asian Nations, Indonesia-a neihnaa hruaitute inhmuh khawmnaah UN Secretary Ban Ki Moon-a pawh lo telin Myanmar President U Thein Sein nena an inhmuhnaah urhsun taka a ngen thu chanchin bu mite hnenah a sawi a ni. Political avanga lung in tang te hi kum 2014 thleng nghah a tul kher loh thu a sawi bawk. Heng thil hi khawvel mipuiten a lo thlen thuai an nghakhlel ang bawkin, chu an nghahhlelhna tihlawhtling tur chuan President Thein Sein hian mawhphurhna a nei a ni tiin a sawi tel bawk.
Burmese Literary Event 2011 kan hmang
by LM Kima


Vawiin ni 19 November 2011 hian Burmese Literary Event 2011 kan hmang. Chawhnu dar 1:00 atanga tlai dar 6:10 thleng hun kan hmang a, kal khawm mipuiten kan hlawkpuiin kan kham lo kher mai. Mi 100 tha vel kan kal khawm a, kan hlawkpui hlawm hle a ni. 

Burmese Literary Event hi Nita Yin Yin May huathawtnain kan hmang a, Burmese Literary Event tih a nih angin kawl tawnga thu leh hla hmanga inpawlhona neih a ni. Kawl tawnga thu leh hla lama hmasawn theihna tura huaihawtna a nih avangin kawl tawng veka hun hman a ni bawk. Burma ram chhungah hian hnam hrang hrang leh tawng hrang hrang te kan awm teuh va, chung zawng zawng min khaikhawmtu chu Kawl tawng kan tih (Burmese, Bamar) hi a ni a, a ramchhunga cheng hnam hrang hrang te zingah pawh hmun a luah zauvin ram a la chak em em a ni. Burma ram chhunga tawng tualleng, official tawnga hman a nih avangin a hmangtute pawh an tam a, Burma ram chhunga hnam hrang hrang te zingah chuan thu leh hla lamah an sang ber a ni.

Thursday, 17 November 2011

Lung natna ata inven dan chi 7


@ Zial zuk loh 
Lungna avangin mi tam tak an thi a, zaa sawmhnih (20%) hi zial zuk vanga thi an ni. Zial zuk ban san hian kum khata lung dawt zim nat theihna zaa sawmnga (50%) a tla hniam a, zial zuk bana kum 15 a ral hnu chuan zial zu lo te angin an awm leh thei.
Photo : Google Image

@Thlai hnah, sangha leh thil dang ei tam a tha
Hriak tam tak ei hian thisen dawtah thau hmangin a hnawh thei a, thlai hnah ei tam hian lung natna a tih zia awm phah.

@Thil al ei tlem tur
Sodium tam lutuk ei tam avanga thisen sang thin avangin zeng natna neih a awl hle. BP teh pawh a changin zawn hmuh loh chan a awm thin. Chuvangin a al ei tam loh a tha a, lung natna laka invenna tha ber a ni.

@Chet tam a tha
Kum khat chhunga thihna tam bera Mtd 2 chu taksa chetna neih loh vang a ni an ti. Ni khata minute 10 chhung thlan tlain vawi 3 neih thin hian lung nat theihna zaa sawmli (40%) thleng a tla hniam thei a ni.
Mizo Thla


1. Pawl kut - January : Pawl kut hun.

2. Ramtuk - February : Lo vah hun.

3. Vau - March : Vaube vul lai.

4. Tau - April : Hmuntau hmin lai.

5. Tomir - May : Lova thil chin to hun, ruah haw pawh Toruah an vuah, Thlakhur thla an vuah bawk.

6. Lalmanga nu hlawh rawih - June : Lalmanga nu (Ngente lal) hi mi thil chik tak, khawlaia dawhkilh vihbur atangin ni rei ber ni a hre thei a, Lal hlawh hi thain an la thin a ni.

7. Vawkhniak zawn - July : Ruah phingphisiau a tla reng a, vawk hniak a reh hman lo.
Human Right Dan an la mausam fo tiin Obama-n sawi

Photo : DVB


Myanmar ramah hian political avanga mi tang then khat te chhuah an ni tawh nain Human Right dan an la mausam/palzut (bawhpelh) fo a ni tiin US President Obama-n a sawi.

Australia rama khualzina cham mek Obama hian Canberra khawpui, Australia parliament-a a thu sawinaah Myanmar chungchang sawi telin ti hian a sawi a ni.

"Vawiinah hian Daw Aung San Suu Kyi chu a chenna in (House Arrest) atangin chhuah zalen a ni tawh a, political avanga lung in tang mi then khat te pawh chhuah an ni tawh bawk a; sawkar pawhin political party chi hrang hrang nena sawihona pawh a nei tan tawh bawk. Mahse, mihring chanvo (Human Right) dan bawh pelhin a la awm fo a ni. Chuvangin US nena inpawhtawnna tha zawk a awm theih nan Myanmar sawrkarin a hmalakna tur te pawh kimchang fel fai takin kan sawi a ngai a ni" tiin US President chuan a sawi a ni.



Thu lakna : DVB 

Monday, 7 November 2011

Sipai sawrkar buatsaih inthlan kum 1 tlinna
by LM Kima


Vawiin ni 7 Nov, 2011 hi sipai sawrkarin inthlanna a buatsaih kum 1 tlinna champha a ni a, London-a awm thalai rual, mipui sawrkarna duhtute chuan London-a awm Burma Embassy hmaah duhloh entirna, kawng zawh runpui kan nei a ni. Mi 100 tha vel kan kal khawm a. Vawiin hi kan hriat theuh angin sipai sawrkar buatsaih inthlanna kum khat tlinna champha a ni. He inthlanna fel hlel leh dik lo tak mai hi keini mipui sawrkar duhtute chuan kan pawm thei lo va, kan tawmpui thei lo bawk. Nikum inthlanna kha sipai sawrkar huaihawta buatsaih a nih avangin anmahni sipai sawrkara nihna sang tak tak lo chelh tawh te tlin ngei ngei na tura a tik taka buatsaih a ni te pawh a tih theih ang chu.

Photo : Ko Martin

Monday, 24 October 2011

Dalai Lama'n pi Suu Kyi Czech Republic-a kal turin sawm


Photo : Google Image


Czech Republic rama Conference neih tura tel ve ngei turin Nobel Peace Prize dawngtu Tibet puithiam Dalai Lama chuan pi Suu Kyi (Nobel Peace Prize, 1991) chu sawmna lehkha a thawn a ni.

Tun hnaia NLD Office-a lehkha an dawn angin December chawhma lam khian Czech Republic ram, Prague khawpuia Conference neih tura an buatsaihah hian Nobel Prize chawimawina nopui lo dawm tawh zawng zawng te leh khawvel hruaitu then khat te pawh tel tura sawm an ni.